ENGLISH
Pe bai ymarfer corff neu weithgarwch corfforol yn bilsen, byddai pawb yn ei chymryd!
Mae gwneud ymarfer corff rheolaidd yn rhan bwysig o gadw eich hun yn iach, ac mae’n eich helpu i wella ar ôl problemau esgyrn, cyhyrau neu gymalau.
Gall bod yn actif yn gorfforol drwy gydol eich adferiad a thu hwnt:
- atal y broblem rhag dychwelyd.
- cynnal eich lefelau ffitrwydd presennol – hyd yn oed os oes yn rhaid i chi addasu’r hyn yr ydych fel arfer yn ei wneud. Mae unrhyw weithgarwch corfforol yn well na dim.
- cadw eich cyhyrau a’ch cymalau eraill yn gryf ac yn hyblyg.
- eich helpu i anelu at bwysau iach – cyfrifiannell BMI.
Gall leihau eich risg o glefyd y galon, strôc, diabetes math 2, canser, codymau a thoriadau. Mae gan ymarfer corff hefyd effaith gadarnhaol ar eich iechyd meddwl yn y tymor byr ac yn y tymor hir gan ei fod yn lleihau’r risg o straen, iselder a datblygu’r clefyd Alzheimer.
Oherwydd hyn, mae ymarfer corff yn cynyddu’r cyfnod cyfartalog y gall unigolyn ddisgwyl byw (eich disgwyliad oes).
Yn ystod eich bywyd, dangoswyd bod ymarfer corff yn gwella eich hunan-barch, eich hwyliau, eich cwsg a’ch bywyd rhywiol yn ogystal â’ch cryfder, eich dwysedd esgyrn a’ch cydsymud.
Yn dilyn symptomau newydd, anaf neu’r ddau, efallai y bydd angen lleihau neu addasu eich gweithgareddau dyddiol i ddechrau. I rai, gall hyn olygu gorffwys mwy a lleihau/addasu rhai symudiadau neu dasgau sy’n anodd ac sy’n boenus yn ystod y dyddiau cyntaf megis estyn i fyny gydag ysgwydd boenus neu blygu ymlaen gyda chefn poenus. I eraill, gall hyn olygu addasu eu gweithgareddau megis lleihau faint maent yn eistedd, yn sefyll, yn cerdded, a lleihau faint o dasgau tŷ neu ddiddordebau maent yn eu gwneud yn ystod y dyddiau a’r wythnosau cyntaf.
Ni argymhellir gorffwys yn y gwely yn llwyr ar gyfer y rhan fwyaf o bryderon yn ymwneud â’r cyhyrau, y cymalau a’r esgyrn gan ei fod yn gohirio adferiad. Fodd bynnag, efallai y byddwch yn gweld bod angen i chi orffwys mwy yn ystod y dyddiau cynnar ar ôl symptomau neu anaf newydd. Yn ystod y cyfnod hwn, ceisiwch wneud rhai symudiadau ychydig ac yn aml yn ystod y dydd, a chynyddu wrth i chi deimlo’n fwy abl.
Ym mhob sefyllfa, mae’n bwysig dychwelyd yn raddol i symudiadau a gweithgareddau arferol cyn gynted â phosibl. Wrth i’r symptomau leihau ac wrth i chi feithrin hyder, dechreuwch ddychwelyd i normal. Gall hyn fod yn boenus ar y dechrau, ond anaml y mae hyn yn arwydd eich bod yn gwneud unrhyw niwed neu’n achosi unrhyw anaf pellach. Dyma sut yr ydych yn gwella’n dda.
Sut y gallwch ddechrau bod yn fwy actif yn gorfforol:
Ar gyfer y rhai sy’n newydd i ymarfer corff, dechreuwch gyda thargedau bach y gellir eu cyflawni ac adeiladwch wrth i chi ddod yn fwy heini ac yn fwy hyderus. Nid oes unrhyw ymarfer sy’n well na’r llall. Mae rhai y gallem eu ffafrio neu rai sy’n fwy addas i ni. Mae llawer o bosibiliadau i fodloni eich anghenion ymarfer corff.
- Ceisiwch sefyll yn lle eistedd pan allwch chi
- Cyrcydwch neu codwch eich sodlau wrth i chi aros am y tegell i ferwi
- Cerddwch ychydig ymhellach drwy newid stop y bws neu newid lle’r ydych wedi parcio eich car
- Cerddwch i fyny’r grisiau yn lle defnyddio’r lifft
- Cerddwch neu beiciwch i’r ysgol
Os hoffech gael copi printiedig o’r wybodaeth uchod, defnyddiwch y ddolen hon
Mae gan wefan Bod yn Fwy Actif y GIG lawer o syniadau a dolenni i’ch cefnogi, gan gynnwys cynlluniau ymarfer corff am ddim i ddechreuwyr.
Os ydych yn meddwl y gall fod angen ychydig mwy o gymorth arnoch i gynyddu eich lefelau gweithgarwch, mae gennych sawl opsiwn yn eich cymuned leol:
Canolfannau Hamdden:
Good Boost
Rhwydweithiau Lles Integredig
Os oes gennych bryder penodol am broblem yn ymwneud â’r glun, y ben-glin neu’r cefn, gallwch optio i mewn i sesiwn ESCAPE Pain neu gallwch gwblhau ffurflen gais am gymorth i’w hadolygu gan glinigydd lleol:
Escape Pain
Ceisio cymorth pellach
I gael rhagor o wybodaeth am ymarfer corff:
Mae gan Wefan y GIG rai ymarferion ysgafn a hawdd eu dilyn ac amrywiaeth o fideos ymarfer corff i bobl o bob lefel o ffitrwydd a gallu yn y stiwdio ffitrwydd
Mae “We Are Undefeatable” yn fudiad cyfunol sy’n cefnogi pobl ag ystod o gyflyrau iechyd hirdymor. Mae’r ymgyrch yn cael ei datblygu gan 15 o elusennau iechyd a gofal cymdeithasol blaenllaw. Eu pwrpas yw cefnogi ac annog dod o hyd i ffyrdd o fod yn egnïol mewn ffordd sy’n gweithio i chi a’ch cyflwr iechyd.
Mae gan Iechyd Cyhoeddus Cymru amrywiaeth o adnoddau gyda chyngor ar ffordd o fyw ac awgrymiadau da ar gyfer dechrau dod yn fwy actif: Cadw’n iach yn gorfforol
Mae Chwaraeon Anabledd Cymru yn cynnig llawer o gyfleoedd chwaraeon cynhwysol yn eich ardal leol. Gallwch chwilio am gyfleoedd chwaraeon yn ôl anabledd, camp neu awdurdod lleol
Mae gan Arthritis UK awgrymiadau da a rhaglenni ymarfer corff blaengar y gallwch eu dilyn o gysur eich cartref
Dewis Cymru yw’r lle i fynd os oes angen gwybodaeth neu gyngor arnoch am eich lles – neu os ydych chi eisiau gwybod sut y gallwch helpu rhywun arall. Gallwch chwilio yn ôl ardal leol a’r hyn sy’n bwysig i chi
Mae gan Cyfoeth Naturiol Cymru lawer o wybodaeth am ddiwrnodau allan a phethau i’w gwneud yn eich cefn gwlad lleol neu ymhellach i ffwrdd ledled Cymru
Mae Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog yn cynnig gwybodaeth ‘beth sydd ‘mlaen’ yn ogystal â gweithgareddau i’w gwneud ar draws y parc cenedlaethol
Gwasanaeth Rheoli Symptomau
Mae gwneud unrhyw beth yn well na gwneud dim, ond mae canllawiau i’ch helpu i ddeall faint y dylech anelu at ei wneud i gael y canlyniad gorau.
Canllawiau Presennol y DU
Mae yna ganllawiau i’ch helpu i ddeall faint o weithgarwch corfforol y dylem anelu ato i gael y canlyniad gorau.
Mae canllawiau ychydig yn wahanol ar gyfer:
Plentyndod cynnar
Pobl ifanc
Plant Anabl a Phobl Ifanc Anabl
Oedolion
Oedolion anabl
Pobl feichiog
Ar ôl genedigaeth
Canllawiau gweithgaredd corfforol i blant (dan 5 oed) – GIG
Canllawiau gweithgaredd corfforol i blant a phobl ifanc – GIG
Canllawiau gweithgaredd corfforol i oedolion hŷn – GIG
