ENGLISH
Mae rheoli pwysau yn cyfeirio at y broses o ystyried eich pwysau ochr yn ochr â’ch iechyd a’ch lles a gall olygu anelu at gynnal pwysau neu golli pwysau.
Rydych yn fwy tebygol o sicrhau pwysau iachach drwy osgoi deiet cyfyngol a dilyn patrwm o brydau amrywiol, cytbwys a rheolaidd, gyda gweithgarwch rheolaidd yr ydych yn ei fwynhau.
Darganfyddwch a ydych chi o bwysau iach trwy ddefnyddio Cyfrifiannell BMI y GIG.
I’ch helpu i wirio a ydych yn colli gormod o bwysau ac mewn perygl o ddiffyg maeth, mae BAPEN wedi datblygu offeryn sgrinio syml y gallwch ei ddefnyddio ynghyd â chyngor i’w ddilyn os ydych mewn perygl o ddiffyg maeth.
Os hoffech gael copi printiedig o’r wybodaeth uchod, defnyddiwch y ddolen hon
Hoffech chi golli pwysau mewn ffordd iach a chadw’ch pwysau newydd am byth?
Dyma rai awgrymiadau i gychwyn arni ynghyd ag amrywiaeth o wybodaeth ac offer a allai fod o gymorth.
- Bwyta’n araf – mae’n bosibl eich bod wedi clywed ei bod hi’n cymryd tua 20 munud i ddechrau teimlo’n llawn. Gall caniatáu amser i’ch corff deimlo’n llawn olygu eich bod yn bwyta llai yn ystod amser bwyd.
- Ceisiwch fwyta bob 3-4 awr – Gall cael prydau a byrbrydau cytbwys rheolaidd helpu i atal chwant.
- Ceisiwch ddefnyddio plât a phowlen lai – Mae llestri wedi cynyddu’n raddol mewn maint dros amser. Gall dewis platiau a phowlenni llai eich helpu i leihau eich dognau.
- Osgowch siopa ar stumog wag – Pan fyddwn ni’n teimlo’n ‘or-llwglyd’, yn aml mae gennym chwant bwydydd sy’n uchel mewn brasterau a siwgrau. Yn aml, gall siopa ar fola llawn helpu pobl i gadw at eu rhestr siopa.
- Ceisiwch beidio â bwyta wrth fynd – Os ydyn ni’n bwyta wrth wneud pethau eraill, dyw ein corff ni ddim yn cofrestru’r ffaith ein bod ni wedi bwyta.
- Gwnewch yn siŵr eich bod wedi’ch hydradu – Mae’n gyffredin iawn teimlo’n llwglyd pan fyddwch, mewn gwirionedd, yn sychedig. Gall yfed drwy’r dydd atal chwant bwyd pan nad ydyn ni’n llwglyd.
- Cadwch ddyddiadur bwyd – Mae’n normal bwyta heb sylweddoli eich bod chi’n gwneud hynny, ac mae’n normal bwyta am resymau heblaw bod yn llwglyd. Gall cadw dyddiadur manwl o’r hyn rydych chi’n ei fwyta ac unrhyw deimladau ac emosiynau yr oeddech yn eu teimlo eich helpu i ddysgu am eich arferion bwyta eich hun.
- Ceisiwch lenwi hanner eich plât â llysiau neu salad – Mae llysiau’n isel mewn calorïau ac yn uchel mewn ffibr i’ch helpu i’ch atal rhag teimlo’n llwglyd.
Apiau Ffôn Symudol
Prydau Hawdd
Ar gael ar wefan y GIG, fe’i datblygwyd gan Iechyd Cyhoeddus Lloegr. Mae’n cynnig syniadau hawdd am brydau bwyd i’ch helpu i goginio a bwyta’n fwy iachus. Iechyd Gwell – GIG (www.nhs.uk)
Sganiwr Bwyd Newid am Oes
Yn eich galluogi i sganio labeli bwyd mewn archfarchnadoedd, gan roi mwy o wybodaeth i chi am y maetholion gwahanol yn eich bwyd. Ffeithiau Bwyd | Plant yn Bwyta Gormod | Newid am Oes (www.nhs.uk)
Calorie Counter +
Cyfrifydd calorïau ar gyfer bwydydd y DU sy’n gallu sganio codau bar, tracio maetholion a chysylltu â’ch traciwr gweithgareddau.
MyFitnessPal
Ap tracio prydau bwyd, yn cynnwys traciwr calorïau a maetholion, dyddiadur bwyd, sganiwr cod bar a mwy. MyFitnessPal | MyFitnessPal.com
Carbs & Cals: Diet & Diabetes
Cyfrifydd carbohydradau a chalorïau gweledol. Yn cynnwys lluniau bwyd i’ch helpu i gael eich meintiau dognau yn iawn. Carbs & Cals | Llyfrau ac Ap ar Ddeiet a Chyfrif Calorïau (carbsandcals.com)
Ryseitiau Call Newid am Oes
Yn cynnwys dros 160 o ryseitiau hawdd lle mae’r calorïau wedi’u cyfrif, gyda chyfarwyddiadau hawdd – yn bwydo teulu o 4 am tua £5. Ryseitiau Iach | Newid am Oes (www.nhs.uk)
Gwefannau
Gwybodaeth ddefnyddiol am fwyta’n iach:
Syniadau ryseitiau iach:
Canllawiau maint dognau:
Cyngor ar golli pwysau:
Cliciwch ar y ddolen isod i wylio cyfres o fideos byr sy’n mynd i’r afael â’r mythau sy’n ymwneud â deiet, colli pwysau a bwyta’n gytbwys.
Maent hefyd yn cynnig cipolwg ar pam mae mynd ar ddeiet mor heriol ac yn eich helpu i ystyried dull newydd o reoli eich pwysau.
3 cham i ddechrau arni
1. Cadwch ddyddiadur i weld beth sy’n gweithio i chi
Pan fyddwch yn gwneud rhywbeth bob dydd mae’n dod yn arferiad ac mae llawer o’r hyn rydyn ni’n ei wneud yn cael ei anghofio gan ei fod yn rhan o’n trefn arferol. Mae cadw cofnod yn eich helpu i weld beth rydych chi’n ei wneud mewn gwirionedd, nid dim ond beth rydych chi’n meddwl ry’ch chi’n ei wneud. Gall fod yn arbennig o ddefnyddiol os nad ydych yn siŵr beth i’w newid. Gall dyddiaduron bwyd a gweithgarwch eich helpu i nodi newidiadau defnyddiol i’ch ffordd o fyw sy’n bersonol i chi. Dyma rai o’r pethau y gallech eu cynnwys yn eich dyddiadur. Gallech ddechrau drwy ddewis dim ond dau o’r rhain.
- Amseroedd bwyta – gan gynnwys byrbrydau
- Eich holl fwyd a diod
- Meintiau dognau
- Gweithgarwch a/neu ymarfer corff (yn cynnwys gweithgareddau fel cerdded, gwaith tŷ a garddio)
- Meddyliau da i ddim (e.e. “Rwy’n cael trafferth gyda hyn” neu “Ddylwn i ddim fod wedi bwyta hwnna, man a man i fi roi’r gorau iddi”)
- Teimladau sy’n effeithio ar pryd a beth rydych chi’n ei fwyta (e.e. wedi diflasu / dan straen / trist / hapus)
2. Dewch o hyd y gymorth
Gall cael cefnogaeth gan ffrindiau, teulu neu bobl yn y gwaith helpu i’ch cadw’n frwdfrydig a’ch cadw i fynd os bydd pethau’n mynd yn anodd.
Gofynnwch i ffrindiau a theulu helpu neu wneud newidiadau gyda chi. Os yw’r ffrind sy’n eich cefnogi yn byw ymhell i ffwrdd, crëwch grŵp Facebook neu WhatsApp i gefnogi ac annog eich gilydd.
Fel arall, gallech ymuno â chymuned ar-lein. Mae yna hefyd lawer o grwpiau a chymunedau y gallwch ymuno â nhw ar-lein; cofiwch ddewis un sy’n hyrwyddo newidiadau iach i’ch ffordd o fyw yn hytrach nag atebion cyflym.
Gallwch ddefnyddio Dewis Cymru i ddysgu am bobl a gwasanaethau yn eich ardal a all eich helpu a chael rhagor o wybodaeth neu gyngor am eich lles. https://www.dewis.cymru/
3. Gwnewch newidiadau realistig i’ch ffordd o fyw hirdymor
Wrth ffurfio unrhyw arfer newydd efallai y byddai’n ddefnyddiol gofyn i chi’ch hun, ‘Ydw i’n mynd i allu cadw hyn i fyny am weddill fy mywyd?’
Gall fod yn demtasiwn ceisio rhoi’r gorau’n llwyr i fath penodol o fwyd, neu hyd yn oed anelu at ymarfer corff bob dydd. Ni fyddai’r rhan fwyaf o bobl yn gallu cadw i fyny â newidiadau llym fel y rhain gan fod bywyd bob dydd yn aml yn mynd yn y ffordd.
Pan fyddwn yn torri’r rheolau llym hyn, byddwn yn aml yn teimlo ymdeimlad o fethiant ac euogrwydd, sydd dros amser yn lleihau ein cymhelliant i barhau gydag unrhyw newidiadau yr ydym wedi’u gwneud. Drwy ffurfio arferion bach cyraeddadwy, mae pobl yn fwy tebygol o allu colli pwysau yn yr hirdymor a meithrin perthynas gadarnhaol â’u pwysau a’u bwyd.
Cymerwch olwg ar yr enghraifft isod:
‘Rydw i eisiau bod yn fwy actif, rwy’n mynd i wneud hyn drwy gerdded am 15 munud o leiaf 3 gwaith yr wythnos’.
Os gwnaethoch chi gerdded bob dydd, yna rydych chi wedi cyflawni eich nod a mwy. Gall cyflawni nodau bach roi ymdeimlad o gyflawniad i ni a magu hyder fel y gallwn ddal ati a ffurfio nodau colli pwysau newydd.
Bob tro y byddwch chi’n gwneud newid, ystyriwch y canlynol:
- Beth ydych chi’n mynd i neud?
- Sut ydych chi’n mynd i neud hynny?
- Pryd ydych chi’n mynd i ddechrau?
Hoffech chi gael cymorth i golli pwysau?
Rydym yn cynnig amrywiaeth o wasanaethau i oedolion sydd am gael cymorth i golli pwysau yn ardal Bwrdd Iechyd Aneurin Bevan. Bydd y gwasanaethau hyn yn rhoi’r wybodaeth, yr offer a’r cymorth sydd eu hangen arnoch i golli pwysau’n llwyddiannus ac yn gynaliadwy gan ganolbwyntio ar hybu iechyd a lles.
Yn ystod y pandemig bydd rhai o’n gwasanaethau yn cael eu darparu o bell, dros y ffôn neu gyswllt fideo. Er y gall pobl deimlo’n ansicr ynghylch ymuno â grŵp, mae ein cyfranogwyr yn fuan yn gweld bod cymorth grŵp yn fuddiol i’w helpu i wneud a chynnal newidiadau i’w ffordd o fyw.
Nid bwriad y grwpiau yw disodli addysg/gofal strwythuredig a ddarperir gan weithwyr iechyd proffesiynol i’r rhai sydd â chyflyrau meddygol penodol lle y gallai fod angen cymorth ychwanegol. Siaradwch â’ch meddyg teulu os nad ydych chi’n siŵr.
Slimming World drwy Atgyfeiriad
Mae mynediad am ddim i raglen 12 wythnos Slimming World mewn grŵp Slimming World lleol o’ch dewis chi ar gael i’r rhai sy’n bodloni’r meini prawf cymhwysedd canlynol.
- 18+ oed
- Heb fynychu Slimming World yn ystod y 3 mis diwethaf
- BMI 25kg/m2+* gyda’r cyflyrau iechyd canlynol: Diabetes Math 2, apnoea cwsg ataliol, pwysedd gwaed uchel heb ei reoli, clefyd y galon, colesterol uchel, anabledd sy’n gysylltiedig ag osteoarthritis, rhai canserau, asthma, syndrom metabolig
- BMI 30kg/m2+ heb gyflyrau meddygol (Meini prawf BMI is gan 2.5kg/m2 ar gyfer pobl o grwpiau Du Affricanaidd, Caribïaidd Affricanaidd ac Asiaidd)
- Ddim yn bwyta pan nad yw’n llwglyd yn gorfforol e.e. teimlo’n emosiynol (bwyta am gysur), wedi diflasu neu allan o arfer ac i’r rhai sy’n gorfwyta, gorfwyta mewn pyliau neu’n cael dognau mwy nag arfer mewn un pryd bwyd
I ddarganfod eich BMI, defnyddiwch gyfrifiannell BMI GIG Cyfrifiannell BMI | Gwiriwch eich BMI – GIG | Llenwch eich manylion (www.nhs.uk)
Os ydych chi’n hyderus eich bod yn bodloni’r meini prawf uchod, ffoniwch 01773 300176 gan ddyfynnu MSK i drafod eich opsiynau gydag Ymgynghorydd Slimming World.
Os nad ydych yn bodloni’r meini prawf uchod a’ch bod yn bwyta er cysur neu’n gorfwyta yna peidiwch â dewis yr opsiwn hwn a llenwch y ffurflen hunangyfeirio ar gyfer y gwasanaeth Rheoli Pwysau Oedolion yma neu cysylltwch â ni drwy: abb.healthyweightgwent@wales.nhs.uk
Gwasanaeth Rheoli Pwysau Oedolion
Mae’r Gwasanaeth Rheoli Pwysau Oedolion yn cynnig cymorth a chyngor i bobl sydd am golli pwysau mewn ffordd iach. Gallwn eich helpu i wella eich iechyd a lles yn ogystal â’ch cefnogi i gynnal eich pwysau newydd. Mae ein tîm yn cynnwys Deietegwyr, Gweithwyr Cymorth Deietegol, Seicolegwyr Clinigol, Cwnselwyr a Meddygon.
Os yw eich BMI dros 30kg/m2 a’ch bod eisoes wedi rhoi cynnig ar Bwyd Doeth, Slimming World neu golli pwysau ar eich pen eich hun, yna gallwch gael cymorth gan y Gwasanaeth Rheoli Pwysau Oedolion.
Dysgwch fwy am y gwasanaeth rheoli pwysau a sut y gallwch hunanatgyfeirio yma.
Hoffech chi gael cymorth i golli pwysau?
Rydym yn cynnig amrywiaeth o wasanaethau i oedolion sydd am gael cymorth i golli pwysau yn ardal Bwrdd Iechyd Aneurin Bevan. Bydd y gwasanaethau hyn yn rhoi’r wybodaeth, yr offer a’r cymorth sydd eu hangen arnoch i golli pwysau’n llwyddiannus ac yn gynaliadwy gan ganolbwyntio ar hybu iechyd a lles.
Yn ystod y pandemig bydd rhai o’n gwasanaethau yn cael eu darparu o bell, dros y ffôn neu gyswllt fideo. Er y gall pobl deimlo’n ansicr ynghylch ymuno â grŵp, mae ein cyfranogwyr yn fuan yn gweld bod cymorth grŵp yn fuddiol i’w helpu i wneud a chynnal newidiadau i’w ffordd o fyw.
Nid bwriad y grwpiau yw disodli addysg/gofal strwythuredig a ddarperir gan weithwyr iechyd proffesiynol i’r rhai sydd â chyflyrau meddygol penodol lle y gallai fod angen cymorth ychwanegol. Siaradwch â’ch meddyg teulu os nad ydych chi’n siŵr.
Bwyd Doeth am Oes
Rhaglen grŵp 8 wythnos i’ch helpu i reoli eich pwysau mewn ffordd iach.
Ar gyfer oedolion â BMI 25 – 35kg/m2
Mae’r cwrs Bwyd Doeth am Oes yn ymdrin ag amrywiaeth o bynciau defnyddiol i’ch cefnogi a’ch annog megis:
- Meintiau dognau
- Symud mwy
- Delio â bod yn llwglyd a chwant
- Labeli bwyd
- Goresgyn rhwystrau
- Gwell Addasu nag Aberthu
Mae’r cwrs yn cynnwys wyth sesiwn awr a hanner dros wyth wythnos. Ar gael mewn lleoliadau cymunedol ar draws ardal Bwrdd Iechyd Aneurin Bevan. Mae yna hefyd fersiwn ar-lein y gallwch gael gafael arni ar unrhyw ddyfais sydd wedi’i chysylltu â’r rhyngrwyd.
Dysgwch fwy am Bwyd Doeth am Oes a sut y gallwch hunanatgyfeirio yma neu cysylltwch â ni drwy healthyweightgwent@nhs.wales.uk
Slimming World drwy Atgyfeiriad
Mae mynediad am ddim i raglen 12 wythnos Slimming World mewn grŵp Slimming World lleol o’ch dewis chi ar gael i’r rhai sy’n bodloni’r meini prawf cymhwysedd canlynol.
- 18+ oed
- Heb fynychu Slimming World yn ystod y 3 mis diwethaf
- BMI 25kg/m2+* gyda’r cyflyrau iechyd canlynol: Diabetes Math 2, apnoea cwsg ataliol, pwysedd gwaed uchel heb ei reoli, clefyd y galon, colesterol uchel, anabledd sy’n gysylltiedig ag osteoarthritis, rhai canserau, asthma, syndrom metabolig
- BMI 30kg/m2+ heb gyflyrau meddygol (Meini prawf BMI is gan 2.5kg/m2 ar gyfer pobl o grwpiau Du Affricanaidd, Caribïaidd Affricanaidd ac Asiaidd)
- Ddim yn bwyta pan nad yw’n llwglyd yn gorfforol e.e. teimlo’n emosiynol (bwyta am gysur), wedi diflasu neu allan o arfer ac i’r rhai sy’n gorfwyta, gorfwyta mewn pyliau neu’n cael dognau mwy nag arfer mewn un pryd bwyd
I ddarganfod eich BMI, defnyddiwch gyfrifiannell BMI GIG Cyfrifiannell BMI | Gwiriwch eich BMI – GIG | Llenwch eich manylion (www.nhs.uk)
Os ydych chi’n hyderus eich bod yn bodloni’r meini prawf uchod, ffoniwch 01773 300176 gan ddyfynnu MSK i drafod eich opsiynau gydag Ymgynghorydd Slimming World.
Os nad ydych yn bodloni’r meini prawf uchod a’ch bod yn bwyta er cysur neu’n gorfwyta yna peidiwch â dewis yr opsiwn hwn a llenwch y ffurflen hunangyfeirio ar gyfer y gwasanaeth Rheoli Pwysau Oedolion yma neu cysylltwch â ni drwy: abb.healthyweightgwent@wales.nhs.uk
Gwasanaeth Rheoli Pwysau Oedolion
Mae’r Gwasanaeth Rheoli Pwysau Oedolion yn cynnig cymorth a chyngor i bobl sydd am golli pwysau mewn ffordd iach. Gallwn eich helpu i wella eich iechyd a lles yn ogystal â’ch cefnogi i gynnal eich pwysau newydd. Mae ein tîm yn cynnwys Deietegwyr, Gweithwyr Cymorth Deietegol, Seicolegwyr Clinigol, Cwnselwyr a Meddygon.
Os yw eich BMI dros 30kg/m2 a’ch bod eisoes wedi rhoi cynnig ar Bwyd Doeth, Slimming World neu golli pwysau ar eich pen eich hun, yna gallwch gael cymorth gan y Gwasanaeth Rheoli Pwysau Oedolion.
Dysgwch fwy am y gwasanaeth rheoli pwysau a sut y gallwch hunanatgyfeirio yma.
I gael rhagor o wybodaeth am Bwyd Doeth am Oes neu Slimming World drwy Atgyfeiriad ewch i cysylltwch â Thîm Pwysau Iach Gwent drwy anfon e-bost atom yn:
Cysylltwch â ni os oes gennych ddiddordeb mewn cyflwyno sesiynau Bwyd Doeth am Oes neu os hoffech gael rhagor o wybodaeth am gefnogi pobl i newid a Gwneud i Bob Cyswllt Gyfrif.
Dysgwch fwy am wasanaeth rheoli pwysau BIPAB, ewch i:
