ENGLISH
Mae poen pen-glin yn symptom cyffredin sy’n gysylltiedig â’r cyhyrau, cymalau ac esgyrn
Poen Pen-glin
Ble mae’n cael ei deimlo?
Mae poen pen-glin yn boen y gellir ei deimlo ym mlaen, cefn, rhan fewnol neu ran allanol eich pen-glin.
Sut gallai effeithio arnaf fi?
- Yn aml, gellir teimlo poen wrth wneud gweithgareddau syml o ddydd i ddydd. Mae rhai o’r gweithgareddau hyn yn cynnwys cerdded, sefyll, defnyddio grisiau, sgwatio, gyrru ac ymarfer corff.
- Gall poen pen-glin effeithio ar ein gallu i wneud gweithgareddau dyddiol, gan gynnwys gwaith a hobïau.
- Ar adegau gall y boen deimlo’n ddifrifol ac i rai gall fod yn barhaus. Gall hyn effeithio ar ein lles cyffredinol a’n hiechyd meddwl.
Pam mae’n digwydd?
Gall poen pen-glin ddechrau oherwydd anaf (er enghraifft baglad neu ddigwyddiad ‘troi’), gan eich bod yn gwneud mwy nag yr ydych yn ei wneud fel arfer (er enghraifft, mwy o weithgarwch neu ymarfer corff) neu gall ddechrau am ddim rheswm amlwg.
Gall effeithio ar unrhyw un ohonom, ar unrhyw oedran.
A yw’n ddifrifol?
Er y gall y boen a’r anabledd a achosir gan episod neu waethygiad sydyn poen pen-glin fod yn ddifrifol i ddechrau, nid yw fel arfer yn arwydd o anaf neu niwed difrifol.
Fodd bynnag, bydd angen i chi weld eich meddyg teulu:
- Os oes gennych ben-glin poeth, poenus neu sydd wedi chwyddo’n sylweddol neu lwmp newydd ac anarferol ar eich pen-glin.
- Os ydych chi’n teimlo’n sâl, ar fin chwydu neu’n dioddef o dwymyn ochr yn ochr â phoen pen-glin.
Os ydych chi wedi cael anaf diweddar i’r ben-glin ac na allwch roi pwysau arni, mae angen i chi gael eich asesu ymhellach mewn adran mân anafiadau.
Os ydych chi wedi cael anaf i’ch pen-glin a bod y ben-glin yn parhau i deimlo’n ansefydlog neu wegian a/neu’n mynd yn sownd neu’n ‘dal’, ystyriwch geisio cymorth pellach neu ffoniwch eich meddyg teulu.
A fydd yn gwella?
I’r rhan fwyaf o bobl, yr ateb yw ‘bydd’ gan y bydd y rhan fwyaf o symptomau’n lleddfu yn y 2 i 6 wythnos gyntaf mewn achos newydd o boen pen-glin neu os bydd poen pen-glin hirsefydlog yn gwaethygu’n sydyn. Gall gymryd mwy o amser i rai pobl adfer ac mae rhai’n disgrifio problemau parhaus.
Bydd cymryd camau i ofalu am eich iechyd corfforol a meddyliol yn rhoi’r cyfle gorau i chi wella’n llwyddiannus.
Beth gallaf ei wneud i helpu fy hun?
Mae rhai o’r pethau pwysicaf y gallwch eu gwneud i helpu eich poen pen-glin yn gysylltiedig â’ch dewisiadau ffordd o fyw a’ch iechyd cyffredinol. Rydym wedi cynnwys rhai dolenni defnyddiol i’ch helpu.
Mae’r wybodaeth yng Ngham Dau a Cham Tri yn esbonio’r ffactorau a all effeithio ar ddifrifoldeb ac effaith symptomau cyhyrau, ar y cyd ac esgyrn.
Mae Cam Dau yn esbonio’r ffactorau a allai fod yn cyfrannu at eich sefyllfa.
Mae Cam Tri yn esbonio cyngor hunanreoli ar yr hyn y gallwch ei wneud i helpu eich hun.
Bydd dilyn y broses 3 cham yn eich helpu i wneud y gorau o’r wybodaeth ar y wefan hon.
Dysgwch fwy am:
Os ydych chi wedi cael diagnosis o osteoarthritis y ben-glin, mae Ffisiotherapi BIPAB wedi llunio deunydd a chymorth pellach o’r enw OCG – Opsiynau, Cyngor a Gwybodaeth.
Ochr yn ochr â’r cyngor hunanreoli yng Ngham Tri, gall rhai ymarferion cyffredinol ar gyfer poen pen-glin fod yn ddefnyddiol i gefnogi’ch adferiad graddol i symudiad a gweithrediad arferol.
Beth gellir ei wneud i’m helpu?
Efallai y bydd angen asesiad o’ch problem a’ch triniaeth os nad yw’r cyngor hunanreoli yng Ngham Tri yn helpu. Ystyriwch ofyn am gymorth pellach.
Os ydych chi’n dal i bryderu am y symptomau rydych chi’n eu profi ac yn ansicr beth i’w wneud cysylltwch â’ch meddyg teulu neu ffoniwch GIG Cymru 111.
