ENGLISH
Mae poen penelin yn symptom cyffredin sy’n gysylltiedig â’r cyhyrau, cymalau ac esgyrn.
Poen Penelin
Ble mae’n cael ei deimlo?
Teimlir poen penelin yn bennaf yn y benelin a blaen y fraich.
Sut gallai effeithio arnaf fi?
- Gallai’r symptomau gael eu teimlo wrth wneud gweithgareddau syml o ddydd i ddydd fel codi neu afael mewn pethau
- Gall poen penelin effeithio ar ein gallu i wneud gweithgareddau dyddiol, gan gynnwys gwaith a hobïau
- Ar adegau gall y boen deimlo’n ddifrifol ac i rai gall fod yn barhaus. Gall hyn effeithio ar ein lles cyffredinol a’n hiechyd meddwl
Pam mae’n digwydd?
Gall poen penelin ddechrau oherwydd anaf (er enghraifft cwympo ar y benelin), gan eich bod yn gwneud mwy nag yr ydych yn ei wneud fel arfer (er enghraifft, gwneud mwy o weithgarwch neu ymarfer corff) neu gall hefyd ddechrau am ddim rheswm amlwg.
Gall effeithio ar unrhyw un ohonom, ar unrhyw oedran.
A yw’n ddifrifol?
Er y gall y boen a’r anabledd a achosir gan episod neu waethygiad sydyn poen penelin fod yn ddifrifol i ddechrau, nid yw bob amser yn arwydd o anaf neu niwed difrifol.
Fodd bynnag:
Os ydych chi wedi cael cwymp neu anaf diweddar ac na allwch symud y benelin, mae angen i chi gael eich asesu ymhellach mewn adran mân anafiadau os ydych chi’n byw yng Ngwent.
Os ydych chi’n teimlo’n sâl, ar fin chwydu neu’n dioddef o dwymyn ochr yn ochr â phoen penelin, gwnewch apwyntiad gyda’ch meddyg teulu.
A fydd yn gwella?
I’r rhan fwyaf o bobl, yr ateb yw ‘bydd’ gan y bydd y rhan fwyaf o symptomau’n lleddfu yn y 2 i 6 wythnos gyntaf mewn achos newydd o boen penelin neu os bydd poen penelin hirsefydlog yn gwaethygu’n sydyn. I rai ohonom gall gymryd mwy o amser i deimlo ein bod ni’n gallu ymdopi â mwy o weithgareddau a’n bod ni’n dychwelyd i normal.
Bydd cymryd camau i ofalu am eich iechyd corfforol a meddyliol yn rhoi’r cyfle gorau i chi wella’n llwyddiannus.
Beth gallaf ei wneud i helpu fy hun?
Mae rhai o’r pethau pwysicaf y gallwch eu gwneud i helpu eich poen penelin yn gysylltiedig â’ch dewisiadau ffordd o fyw a’ch iechyd cyffredinol. Rydym wedi cynnwys rhai dolenni defnyddiol i’ch helpu.
Mae’r wybodaeth yng Ngham Dau a Cham Tri yn esbonio’r ffactorau a all effeithio ar ddifrifoldeb ac effaith symptomau cyhyrau, ar y cyd ac esgyrn.
Mae Cam Dau yn esbonio’r ffactorau a allai fod yn cyfrannu at eich sefyllfa.
Mae Cam Tri yn esbonio cyngor hunanreoli ar yr hyn y gallwch ei wneud i helpu eich hun.
Bydd dilyn y broses 3 cham yn eich helpu i wneud y gorau o’r wybodaeth ar y wefan hon.
Dysgwch fwy am:
Ochr yn ochr â’r cyngor hunanreoli yng Ngham Tri, gall rhai ymarferion cyffredinol ar gyfer poen ysgwydd fod yn ddefnyddiol i gefnogi’ch adferiad graddol i symudiad a gweithrediad arferol.
Beth gellir ei wneud i’m helpu?
Efallai y bydd angen asesiad o’ch problem a’ch triniaeth os nad yw’r cyngor hunanreoli yng Ngham Tri yn helpu. Ystyriwch ofyn am gymorth pellach.
Os ydych chi’n dal i bryderu am y symptomau rydych chi’n eu profi ac yn ansicr beth i’w wneud cysylltwch â’ch meddyg teulu neu ffoniwch GIG Cymru 111.
