Mae’r gallu i weithio yn ffactor pwysig iawn yn ein lles. Mae tystiolaeth yn dangos bod gweithio yn dda i’ch iechyd corfforol ac emosiynol.
Gweithio gyda phroblemau CYs
Mae’r gallu i weithio yn ffactor pwysig iawn yn ein lles. Mae tystiolaeth yn dangos bod gweithio yn dda i’ch iechyd corfforol ac emosiynol.
Gall y boen neu’r blinder a achosir gan broblemau esgyrn, cyhyrau a chymalau wneud bywyd gwaith yn heriol. Y gwir amdani yw y bydd y rhan fwyaf o oedolion yn profi poen cyhyrysgerbydol yn ystod eu bywyd gwaith, fodd bynnag, os caiff y problemau hyn eu nodi a bod pobl yn cael cyngor a sicrwydd yn gynnar, ni ddylai arwain at amser i ffwrdd o’r gwaith.
Mae llawer o bobl yn credu bod angen iddynt fod yn holliach (100%) neu’n ‘ddi-boen’ cyn iddynt ddychwelyd i’r gwaith. Gyda’r rhan fwyaf o gyflyrau esgyrn, cyhyrau a chymalau, nid yw hyn yn wir. Mae mynd i’r gwaith yn rhan bwysig o adsefydlu ac adfer ac mae yna bethau y gallwch feddwl amdanynt i’ch cefnogi i aros yn y gwaith.
Dyma rai pethau i’w hystyried os oes gennych broblem gyda’ch cyhyrau, esgyrn neu gymalau sy’n cael effaith ar eich bywyd gwaith:
Siaradwch â’ch rheolwr
Os ydych chi’n cael problemau, siaradwch â’ch rheolwr am y pethau sy’n anodd i chi i weld a oes gwahanol ffyrdd y gallech weithio gan ddefnyddio ‘addasiadau rhesymol’ a bod gennych yr holl offer angenrheidiol a’ch bod yn ei ddefnyddio’n iawn. Po gynharaf y byddwch yn siarad â’ch cyflogwr, y cyflymaf y gall drafod y broblem ac, os oes angen, rhoi addasiadau ar waith a allai eich helpu. Gallai addasiadau i’ch gwaith gynnwys pethau fel:
- Newid oriau gwaith, amseroedd egwyl neu leoliad gwaith
- Newid rhai tasgau gwaith
- Defnyddio offer a/neu ddodrefn penodol i’ch helpu yn eich gwaith
- Caniatáu amser i fynychu apwyntiadau iechyd ar gyfer adsefydlu
Os ydych chi wedi bod i ffwrdd o’r gwaith am gyfnod, byddai’n help dychwelyd i’r gwaith yn raddol dros gyfnod o amser i ailgyflwyno pob un o’r gweithgareddau y mae angen i chi eu gwneud fel rhan o’ch rôl fesul cam. Mae dychwelyd yn raddol fel arfer yn para 2-6 wythnos ond bydd yn dibynnu ar bolisïau eich cyflogwyr.
Mae Arthritis UK wedi creu cynllun addasiadau gweithio a all eich helpu i ystyried eich opsiynau a deall eich hawliau: Work Adjustment Plan | Arthritis UK
Cadwch yn actif
Yn y gorffennol, roedd pobl yn gorffwys gartref pan roedd ganddyn nhw broblem gyhyrysgerbydol fel poen cefn. Mae ymchwil wedi dangos nad yw hyn o gymorth i’ch adferiad. Yn aml, mae pobl yn teimlo’n waeth oherwydd effaith diffyg gweithgarwch ar y corff – cymalau stiff a chyhyrau gwannach.
Nawr, rydym yn annog pobl i wneud defnydd o ‘orffwys actif’.
Yn dilyn anaf neu waethygiad cyflwr hirdymor, efallai na fyddwch yn gallu gweithio neu ymarfer corff ar eich lefel arferol ar unwaith. Nid yw hyn yn golygu y dylech roi’r gorau i symud. Dyma rai syniadau am sut y gallech ystyried gorffwys actif:
- Codwch a symudwch yn rheolaidd – gosodwch larwm ar eich ffôn neu oriawr i’ch atgoffa os oes angen
- Ceisiwch fod yn actif ‘bob hyn a hyn’ e.e. teithiau cerdded byr dyddiol yn hytrach na cherdded yn hirach bob yn ail ddiwrnod
- Daliwch ati i wneud cymaint o dasgau tŷ ag y gallwch chi ond cynlluniwch ymlaen llaw a’u torri i mewn i dasgau llai
- Rhowch gynnig ar weithgaredd llai dwys e.e. ioga, tai chi neu nofio yn hytrach na rhedeg, dringo neu dennis
- Rhowch gynnig ar gyfarfod cerdded yn lle eistedd wrth ddesg neu mewn ystafell gyfarfod
- Newidiwch eich gweithgareddau drwy gylchdroi eich tasgau. Peidiwch â gwneud llawer o’r un gweithgaredd i’w ‘gael allan o’r ffordd’ – cymysgwch ef gyda gweithgaredd arall y mae angen i chi ei wneud
Beth gallaf ei wneud i helpu fy hun? – Cael cyngor
Mae’n wych eich bod yn darllen y wybodaeth hon gan ei fod yn golygu eich bod eisoes wedi penderfynu helpu eich hun i wella. Defnyddiwch y wybodaeth ar y wefan hon i’ch tywys. Os oes gennych unrhyw gwestiynau neu os nad yw eich problem yn gwella, cysylltwch â’r gwasanaethau therapi drwy’r broses hunangyfeirio.
Mae cam dau yn esbonio’r ffactorau a allai fod yn cyfrannu at eich sefyllfa.
Mae cam tri yn esbonio cyngor hunanreoli ar yr hyn y gallwch ei wneud i helpu eich hun.
Gwybodaeth gyfeirio / ychwanegol:
Iechyd Meddwl a Lles
Iechyd a Gwaith yng Nghymru
Mynediad i Waith
Cynllun Bathodyn Glas:
Y Ganolfan Waith:
Os oes gennych gyflwr iechyd neu anabledd sy’n effeithio ar eich gallu i weithio, gallwch gael cymorth a chyngor ar ddychwelyd i’r gweithle drwy siarad â Hyfforddwr Gwaith yn eich Canolfan Byd Gwaith leol.
Gall yr Hyfforddwr Gwaith eich atgyfeirio at yr Ymgynghorydd Cyflogaeth Anabledd (YCA) neu’r Ymgynghorydd Cyflogaeth (YC). P’un a ydych newydd golli eich swydd, wedi bod allan o waith ers amser maith, neu angen cefnogaeth i aros yn y gwaith, a bod gennych gyflwr iechyd neu anabledd, mae’r YCA neu’r YC wedi’u hyfforddi i allu eich helpu.
Pasbort Addasiadau
Taliad Annibyniaeth Bersonol (TAB)
Addasiadau rhesymol
Cyngor ar Bopeth
Cymdeithas Siartredig Ffisiotherapi. Cadw’n Iach yn y Gwaith
Taflen wybodaeth y Gymdeithas Frenhinol Therapi Galwedigaethol – Ymdopi’n Dda yn y Gwaith
Arthritis UK – Gwaith. Sut alla i gael y gefnogaeth iawn?
Y Gymdeithas Arthritis Gwynegol Genedlaethol – Dwi eisiau gweithio dwi eisiau gweithio
Y Gymdeithas Ankylosing Spondylitis Genedlaethol – Canllaw ar reoli eich SpA echelinol yn y gwaith
Ehlers-Danlos Support UK – Cyngor cyflogaeth
Lupus UK – Gweithio gyda Lwpws
ENGLISH

















